>

Trên đây là hình ảnh cổng chùa Vân Hồ (tên chữ là Linh Thông tự), nằm trên đường Lê Đại Hành.
Ngôi chùa mới được trùng tu lớn trong thời gian gần đây.
Cổng chùa có những mái cong rất Việt Nam, trông tựa như cổng chùa Kim Liên ở quận Tây Hồ.

Cổng chùa có biển ghi: Chùa Vân Hồ – di tích lịch sử văn hóa, cấm vi phạm.
Có một cặp sư tử đá, kiểu Tàu đứng chầu ở cửa. Hai cửa phụ ở hai bên đề chữ Tả nghi, Hữu nghi – những chữ thường thấy ở các đền.

Cánh cửa (và cả núm kéo cửa) ở đây giống như cánh cửa cung điện ở Cấm thành Bắc Kinh.
Hai con vật bằng đá ở cửa không rõ là con vật gì?
Nhưng chắc chắn đây không phải là rồng Việt.

Và tôi thực sự choáng khi đọc đôi câu đối ở cửa chính của chùa.
Một đôi câu đối chữ Nôm hẳn hoi.
Nhìn những chữ Nôm đó, thấy rằng nó là những chữ viết tay
chứ không phải chữ từ máy tính.

Vế thứ nhất: Chốn am thiền rộng mở cửa từ sẵn lòng tế độ

Vế thứ hai: Nơi thành thị thiếu gì khách Việt mặc sức vãng lai

Như vậy, đôi câu đối là:

Chốn am thiền rộng mở cửa từ sẵn lòng tế độ
Nơi thành thị thiếu gì khách Việt mặc sức vãng lai

Đọc câu đối này, cứ tưởng mình đang đứng giữa đất Tàu, giữa thủ đô Tàu, ở một khu có đông Việt kiều cư trú.

Xin lưu ý, chữ chỉ có thể đọc là “Việt”. Vì Cửa Từ (bi) đối với Khách Việt (Nam). Không thể đọc là “Vượt” được, vì không thể lấy “cửa từ” đối với “khách vượt”.
Bọn họ thật thâm hiểm quá! Ngay giữa thủ đô ta mà lấy ngay cái chữ Nôm (một sáng tạo của cha ông ta) để chửi chúng ta, bảo rằng: Bọn bay chỉ là khách thôi!
Thật kinh hoàng! Đề nghị ngành văn hóa TW và Hà Nội ra lệnh dỡ ngay đôi câu đối này trước Đại lễ Thăng Long, nếu không thì nhục lắm các ông các bà ạ!

Ý kiến của Họa sĩ Lê Thiết Cương:

Chùa này nằm ở góc vuông của 2 mặt phố (phố Bà Triệu và phố Lê Đại Hành). Người ta vừa hoàn thành việc phá chùa bằng cách đập bỏ bức tường cũ ở phía mặt phố Bà Triệu, xây một bức tường mới và một cái cổng mới thậm xấu.

Nói chính xác bản thân cái cổng và bức tường đó không xấu, tay nghề thợ xây thợ mộc rất cao, chất lượng gạch, gỗ tốt nhưng kiểu dáng thì rất không bắt mắt vì nó lai căng, kệch cỡm và hoàn toàn không ăn nhập gì với các phần kiến trúc cũ của ngôi chùa này.
Nó không phải là ngôn ngữ kiến trúc của chùa Việt mà là của Tần, không phải chùa Tần mà na ná như tường và cổng thành trong các bối cảnh phim chưởng của Trung Quốc. Nhiều người nói đùa là đến chùa Vân Hồ mà ngỡ như đi lạc sang Quảng Đông, Quảng Tây gì đó.


Bài và ảnh: Nguyễn Xuân Diện.